เลนส์แว่นเป็นรอย แก้ได้ด้วยวิธีง่าย ๆ ทำเองได้ที่บ้าน

คลินิกแว่นตา ORRA สรุปให้

• เลนส์แว่นเป็นรอย ไม่เพียงแต่สร้างความรำคาญใจขณะมองเท่านั้น แต่ยังส่งผลให้การหักเหของแสงผิดเพี้ยนจนดวงตาต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อปรับโฟกัสภาพให้ชัดเจน

• สาเหตุที่พบบ่อยมาจากพฤติกรรมการใช้ชายเสื้อหรือกระดาษชำระเช็ดเลนส์ขณะที่มีฝุ่นเกาะอยู่ ซึ่งเป็นการถูไถอนุภาคเล็ก ๆ ของเศษฝุ่นให้ขูดขีดลงบนผิวเลนส์โดยไม่รู้ตัว

• รอยขีดข่วนที่เกิดขึ้นลึกถึงเนื้อวัสดุไม่สามารถแก้ไขให้กลับมาเรียบเนียนเหมือนใหม่ได้ และการพยายามขัดรอยด้วยยาสีฟันหรือน้ำยาทำความสะอาดในครัวมักทำให้สารเคลือบผิวเสียหายหนักกว่าเดิม

• การเปลี่ยนมาใช้น้ำยาล้างเลนส์โดยเฉพาะควบคู่กับผ้าไมโครไฟเบอร์ที่สะอาด และการล้างฝุ่นออกจากผิวเลนส์ด้วยน้ำสะอาดก่อนเช็ดจะช่วยยืดอายุการใช้งานได้ยาวนาน

ปัญหา เลนส์แว่นเป็นรอย มักรบกวนสมาธิและทำให้ทัศนวิสัยพร่ามัวทุกครั้งที่พยายามโฟกัสภาพตรงหน้า รอยขีดข่วนต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นไม่เพียงแต่ทำให้แว่นดูเก่า แต่ยังส่งผลต่อการหักเหของแสงที่ผ่านเข้าสู่รูม่านตาโดยตรงจนอาจทำให้เกิดอาการล้าจากการเพ่งมอง

บทความนี้จาก ORRA จะแนะนำการดูแลรักษาเบื้องต้นและวิธีประเมินความเสียหายของผิวเลนส์ เพื่อช่วยให้การมองเห็นกลับมาคมชัดขึ้น ช่วยปกป้องชั้นมัลติโค้ทจากความเสียหายถาวร และช่วยถนอมสายตาจากการใช้งานแว่นตาในชีวิตประจำวันค่ะ รวมถึงการดูแลเลนส์โปรเกรสซีฟที่มีชั้นเคลือบพิเศษ

สาเหตุที่ทำให้ เลนส์แว่นเป็นรอย โดยที่เราไม่ทันระวัง

เลนส์แว่นเป็นรอย มักเกิดจากการใช้ชายเสื้อหรือกระดาษทิชชูเช็ดหน้าเลนส์แทนการใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์ เพราะเส้นใยเหล่านี้มีความกระด้างสูงและมักมีเศษฝุ่นฝังตัวอยู่ เมื่อถูไปมาจะทำให้เกิดรอยขีดข่วนขนาดเล็กสะสมจนเลนส์ขุ่นมัวในที่สุด

• การวางแว่นตาคว่ำหน้าลงบนพื้นโต๊ะหรือพื้นผิวที่ขรุขระโดยไม่มีเคสป้องกัน ทำให้ผิวเลนส์สัมผัสกับสิ่งสกปรกและความแข็งของพื้นผิวโดยตรง

• การเช็ดเลนส์ในขณะที่มีเม็ดทรายหรือฝุ่นละอองเกาะอยู่โดยไม่ล้างน้ำออกก่อน ซึ่งเศษฝุ่นจะทำหน้าที่เป็นกระดาษทรายขัดผิวเลนส์ให้เสียหายทันที

• ความร้อนสะสมจากการวางแว่นทิ้งไว้ในรถยนต์ที่จอดกลางแดดจัด หรือการปล่อยให้สารเคมีจากสเปรย์ฉีดผมและน้ำหอมสัมผัสหน้าเลนส์บ่อย ๆ จน สารเคลือบผิวเสื่อมสภาพ และลอกล่อน

ความเสียหายที่เกิดขึ้นกับเลนส์มักไม่สามารถซ่อมแซมหรือขัดออกได้ การฝึกนิสัยเก็บแว่นเข้ากล่องทุกครั้งที่ไม่ใช้งานและใช้น้ำสะอาดล้างผ่านหน้าเลนส์เพื่อไล่ฝุ่นก่อนเช็ด จะช่วยยืดอายุการใช้งานเลนส์ให้ยาวนานขึ้นได้อีกหลายปีค่ะ

วิธีแก้เลนส์แว่นตาเป็นรอยง่าย ๆ ด้วยตัวเอง

รอยขีดข่วนที่เกิดขึ้นลึกถึงชั้นเคลือบมัลติโค้ดหรือเนื้อวัสดุไม่สามารถแก้ไขให้หายสนิทได้ด้วยอุปกรณ์ทั่วไปในบ้าน เพราะพื้นผิวเลนส์มีความเซนซิทีฟสูงต่อแรงเสียดทาน การพยายามขัดรอยออกมักทำให้สารเคลือบกันสะท้อนลอกเป็นวงกว้างจนส่งผลต่อการมองเห็น สิ่งที่ทำได้คือการทำความสะอาดคราบไขมันที่เกาะแน่นจนดูเหมือนเลนส์แว่นเป็นรอยให้หลุดออกไปเพื่อประเมินความเสียหายจริง

1. เปิดน้ำอุณหภูมิห้องไหลผ่านเลนส์ทั้งสองด้านเพื่อชะล้างฝุ่นทรายขนาดเล็กที่อาจขูดขีดผิวแว่นเพิ่ม

2. แตะน้ำยาล้างจานสูตรอ่อนโยนเล็กน้อยลงบนปลายนิ้วแล้วถูวนเบา ๆ ให้ทั่วเลนส์รวมถึงบริเวณแป้นจมูก

3. ล้างฟองออกให้สะอาดด้วยน้ำเปล่าแล้วซับน้ำให้แห้งด้วย ผ้าไมโครไฟเบอร์ สำหรับเช็ดแว่นโดยเฉพาะ

ถ้าล้างคราบไขมันออกหมดแล้วยังมองเห็นรอยอยู่ แสดงว่าผิวเลนส์เกิดความเสียหายถาวรซึ่งจำเป็นต้องเปลี่ยนเลนส์ใหม่เพื่อรักษาคุณภาพการมองเห็น การใช้กระดาษทิชชูที่มีความสากหรือชายเสื้อเช็ดแว่นเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิด รอยขนแมว สะสมจนบดบังทัศนวิสัยได้ในระยะยาวค่ะ

ขัดเลนส์แว่นตาด้วยยาสีฟัน ลบรอยได้จริงไหม ?

การใช้ยาสีฟันขัดเลนส์แว่นตาไม่สามารถลบรอยขีดข่วนให้หายไปได้จริง และเสี่ยงทำให้เลนส์เสียหายหนักกว่าเดิม สารขัดถู (Abrasives) ในยาสีฟันถูกออกแบบมาเพื่อกำจัดคราบฝังลึกบนผิวฟันที่มีความแข็งสูง เมื่อนำมาถูบนผิวเลนส์ที่บอบบาง สารเหล่านี้จะเข้าไปทำลายชั้นมัลติโค้ทที่เคลือบผิวแว่นให้หลุดลอกออกมาเป็นดวง ๆ

เลนส์แว่นในปัจจุบันมักผลิตจากวัสดุโพลิเมอร์หรือพลาสติกคุณภาพสูง ที่เคลือบสารป้องกันรังสียูวีและตัดแสงสะท้อนเอาไว้ การขัดด้วยยาสีฟันจะส่งผลให้ผิวเลนส์เกิดความขุ่นมัวคล้ายมีฝ้าบดบังตลอดเวลา รอยขุ่นเหล่านี้ส่งผลเสียต่อการมองเห็นโดยตรง ทำให้เกิดแสงฟุ้งกระจายตอนมองหลอดไฟหรือขับรถในช่วงกลางคืน

ถ้าพบปัญหาเลนส์แว่นเป็นรอยขีดข่วนจนรบกวนการมองเห็น วิธีแก้ไขเดียวที่ได้ผลคือการเปลี่ยนเลนส์คู่ใหม่เพื่อให้ได้ค่าสายตาที่แม่นยำ การดูแลรักษาที่ถูกต้องคือการใช้น้ำยาล้างจานเจือจางล้างคราบมันออกแล้วซับด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์เบา ๆ จะช่วยรักษาอายุการใช้งานของเลนส์ให้ยาวนานกว่า 2 ปีค่ะ

วิธีเช็คว่า เลนส์แว่นเป็นรอยถลอก หรือเลนส์แว่นเสื่อมสภาพกันแน่ ?

เลนส์แว่นเป็นรอยถลอกจะมีลักษณะเป็นเส้นขีดลึกเฉพาะจุดที่เกิดจากแรงเสียดสีหรือของแข็งกระแทก ส่วนเลนส์เสื่อมสภาพมักมีอาการผิวลอกเป็นแผ่นหรือเกิดรอยร้าวละเอียดคล้ายใยแมงมุมกระจายทั่วพื้นผิว ความเสียหายประเภทเลนส์เสื่อมสภาพส่วนใหญ่เกิดจากสารเคลือบผิว (Coating) หมดอายุตามอายุการใช้งาน หรือถูกทำลายด้วยความร้อนสะสมอย่างต่อเนื่องจนชั้นสารเคลือบหดตัวและสูญเสียการยึดเกาะกับเนื้อเลนส์

สามารถทดสอบได้ง่าย ๆ โดยการล้างเลนส์ด้วยน้ำยาล้างจานเจือจางแล้วเช็ดให้แห้งด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์ ถ้ารอยขุ่นมัวยังคงอยู่และเห็นเงาสะท้อนที่ผิวเลนส์ไม่สม่ำเสมอแสดงว่าสารเคลือบพังทลายจนเสียความใสไปแล้ว

การใช้งานแว่นตาเกิน 2 ปี หรือการใช้น้ำประปาที่มีตะกรันสะสมล้างแว่นบ่อย ๆ เป็นตัวเร่งทำให้ชั้นมัลติโค้ดเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติเนื่องจากปฏิกิริยาเคมีที่ทำลายพันธะผิวเลนส์ค่ะ

เลนส์แว่นตามัวระดับไหนที่ควรเปลี่ยน หรือเคลือบเลนส์แว่นตาใหม่ได้ไหม ?

ควรเปลี่ยนเลนส์ทันทีเมื่ออาการมัวหรือรอยขีดข่วนเริ่มรบกวนการมองเห็นในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะถ้าเห็นแสงฟุ้งกระจายในตอนกลางคืนหรือต้องเพ่งสายตามากกว่าปกติจนเกิดอาการล้า เลนส์แว่นเป็นรอยลึกในบริเวณจุดศูนย์กลางตาดำเป็นจุดที่ต้องระวังเพราะส่งผลต่อความคมชัดโดยตรง

ทางเทคนิคแล้วไม่สามารถนำเลนส์คู่เดิมไปเคลือบสารป้องกันใหม่ได้ เพราะกระบวนการเคลือบมัลติโค้ดต้องทำในห้องสูญญากาศตั้งแต่ขั้นตอนการผลิตแผ่นเลนส์ การพยายามลอกสารเคลือบเก่าออกเพื่อเคลือบใหม่จะทำให้ผิวเลนส์ขรุขระและค่าสายตาคลาดเคลื่อนจนใช้งานไม่ได้ การเปลี่ยนเลนส์คู่ใหม่จึงช่วยให้ได้คุณภาพการมองเห็นที่สมบูรณ์กว่า

รอยขีดข่วนเล็ก ๆ บริเวณขอบเลนส์อาจพออนุโลมใช้งานต่อได้ แต่ถ้าเลนส์มีรอยแตกลายงาที่ดูเหมือนใยแมงมุมกระจายทั่วแผ่น นั่นคือสัญญาณว่าชั้นสารเคลือบพังทลายลงแล้ว การฝืนใช้งานจะทำให้ดวงตาทำงานหนักขึ้นและอาจส่งผลต่อการกะระยะความลึกขณะขับรถ สารเคลือบเลนส์มักจะมีอายุการใช้งานเฉลี่ยประมาณ 2-3 ปี ขึ้นอยู่กับสภาพความร้อนที่เลนส์ได้รับในแต่ละวันค่ะ ดูชนิดเลนส์แว่นสายตาก่อนเลือกเลนส์ชุดใหม่

ดูช่วงราคาเลนส์แต่ละยี่ห้อ : ราคาเลนส์แว่นตาแต่ละประเภท

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เมื่อเลนส์แว่นตาเป็นรอย

เลนส์แว่นตา Rayban เป็นรอย และเลนส์แว่นตา Oakley ลอก แก้ไขอย่างไร ?

ปัญหาเลนส์แว่นตา Rayban เป็นรอย หรือแบรนด์สปอร์ตอย่าง Oakley เลนส์ลอกไม่สามารถขัดออกหรือซ่อมแซมให้กลับมาเป๊ะเหมือนเดิมได้โดยไม่ทำลายค่าสายตา สำหรับ Ray-Ban ที่ใช้เลนส์กระจก G-15 รอยขีดข่วนมักเกิดจากการเสียดสีที่ฝังลึกลงในเนื้อวัสดุ ส่วนเลนส์แว่นตา Oakley ลอกมักเกิดจากปฏิกิริยาเคมีระหว่างเหงื่อกับชั้นสารเคลือบ วิธีแก้ไขคือตรวจสอบเงื่อนไขการรับประกัน หรือสั่งซื้อเลนส์อะไหล่แท้มาเปลี่ยนใหม่ค่ะ

แว่นหมอง หรือ เลนส์แว่นตาเป็นรอย แก้ไขอย่างไรดี ถ้าไม่มีน้ำยาล้างแว่น ?

สามารถใช้น้ำยาล้างจาน 1 หยดผสมน้ำให้เจือจางลูบไล้ให้ทั่วผิวเลนส์ทั้งสองด้าน การขจัดสิ่งสกปรกที่ตกค้างอยู่ในร่องรอยขีดข่วนจะช่วยให้การมองเห็นคมชัดขึ้นและลดการหักเหของแสงที่ผิดเพี้ยนไป แล้วจึงซับน้ำให้แห้งสนิทโดยไม่ถูวนเป็นวงกลม

เลนส์แว่นตาลาย ใช้น้ำยาเช็ดกระจกแทนได้ไหม ?

"ไม่ควรเด็ดขาด" ถ้าเลนส์แว่นตาลาย เพราะการใช้น้ำยาเช็ดกระจกที่มีสารเคมีรุนแรงอย่างแอมโมเนีย จะยิ่งกัดกร่อนสารเคลือบผิวเลนส์จนเสียหายถาวร การนำมาเช็ดบ่อย ๆ จะทำให้มัลติโค้ตลอกเป็นแผ่น ซึ่งหลายคนมักเข้าใจผิดว่าเลนส์แว่นเป็นรอยขีดข่วน ทั้งที่จริงเกิดจากการโดนสารเคมีกัดจนหน้าเลนส์เสียสภาพ

เลนส์แว่นตาลอก เคลมประกันได้หรือไม่ ?

การเคลมประกันเลนส์แว่นตาลอก ทำได้ต่อเมื่อเกิดจากความผิดพลาดในกระบวนการผลิตเท่านั้น โดยปกติจะรับประกันในช่วง 1 ปีแรก แต่กรณีที่มักจะถูกปฏิเสธการเคลมคือความเสียหายจากการใช้งานผิดวิธี เช่น การวางแว่นทิ้งไว้ในรถที่จอดตากแดด หรือกรณีเลนส์แว่นเป็นรอยขีดข่วนจากการทำตก ซึ่งรอยเหล่านี้ถือเป็นการเสื่อมสภาพตามการใช้งานปกติที่ไม่ได้อยู่ภายใต้เงื่อนไขการรับประกันค่ะ

เลนส์มัลติโค้ตเป็นรอยป้องกันได้ไหม ?

ป้องกันได้ไม่ทั้งหมด แต่ลดโอกาสเป็นรอยได้ด้วยการเก็บในกล่องทุกครั้ง เช็ดด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์ และล้างน้ำสะอาดก่อนเช็ดเพื่อไม่ให้ฝุ่นครูดผิวเลนส์

เลนส์เป็นรอยแล้วเคลือบผิวใหม่ได้ไหม ?

โดยทั่วไปเคลือบผิวใหม่ไม่ได้ เพราะการเคลือบทำในโรงงานด้วยระบบสุญญากาศ ถ้ารอยลึกจนรบกวนการมองเห็นทางที่ดีที่สุดคือเปลี่ยนเลนส์ใหม่

สรุป

การจัดการปัญหา เลนส์แว่นเป็นรอย ต้องเริ่มจากการแยกแยะความลึกของรอยขีดข่วน เพราะรอยที่กินลึกถึงเนื้อวัสดุมักไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีการทำความสะอาดทั่วไป การใช้สารขัดถูที่ไม่เหมาะสมอาจทำลายสารเคลือบมัลติโค้ดจนทำให้ภาพเบลอหนักกว่าเดิม การดูแลเบื้องต้นควรเน้นไปที่การล้างฝุ่นออกด้วยน้ำสะอาดและซับด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์คุณภาพสูงเพื่อลดความเสี่ยงจากการเสียดสีสะสมต่าง ๆ

ถ้าพบว่ารอยเหล่านั้นเริ่มส่งผลต่อความสบายตาหรือทำให้การโฟกัสภาพผิดเพี้ยนไป แนะนำให้พิจารณาการเปลี่ยนเลนส์รุ่นที่เสริมคุณสมบัติป้องกันรอยขีดข่วนเพิ่มขึ้น การเลือกใช้เลนส์ที่มีค่าความแข็งของผิวสัมผัสสูงจะช่วยยืดอายุการใช้งานให้คุ้มค่าและช่วยถนอมคุณภาพการมองเห็นในระยะยาวได้ดีนะคะ

ดูขั้นตอนทำความสะอาดแว่น : วิธีทำความสะอาดแว่นตาที่ถูกวิธี

หมายเหตุ: ถ้าเลนส์เป็นรอยลึกจนมองไม่ชัดหรือเริ่มมีอาการปวดล้าตา ควรให้นักทัศนมาตรตรวจวัดสายตาและประเมินก่อนตัดสินใจเปลี่ยนเลนส์ใหม่

เลนส์เป็นรอยจนมองไม่ชัด เปลี่ยนเลนส์คู่ใหม่กับนักทัศนมาตรที่ ORRA ได้ทุกสาขา หรือทักสอบถามผ่าน Line OA @orraoptometrist